Abutilon 'Bella Pink'

vast, vorstgevoelig

:  roze

:  helder groen

:  +/-50 cm

:  opgaand

:  pot

Er bestaan wel meer dan 100 soorten Abutilons, bijna allemaal afkomstig uit Zuid Amerika. Sommigen groeien daar bijna als onkruid. Dat zal bij ons niet gauw gebeuren. Het is een vorstgevoelige plant die zijn leven in Nederland dus als kuipplant zal moeten slijten. Het voordeel is dat een Abutilon in een pot des te rijker zal bloeien, vooral als de wortels wat krap staan. De prachtig gekleurde bloemen, die de hele zomer blijven verschijnen, vormen natuurlijk de grootste aantrekkingskracht, maar het grote decoratieve esdoornachtige blad mag er ook wezen. Door het kruisen van verschillende soorten zijn er vele tientallen 'cultivars' ontstaan. Deze 'Bella Pink' is een dwergje met een bossige vorm. De roze bloemen, die onafgebroken verschijnen zijn daarentegen heel groot en kijken allemaal naar buiten en niet naar beneden -zoals zo vaak het geval is bij Abutilons.

Aconitum hemsleyanum

vast, winterhard

:  blauw

:  groen

:  +/-300 cm

:  klimmend

:  pot, tuin

De Monnikskap kennen we als een betrouwbare opgaande borderplant, in zomer en herfst getooid met blauwpaarse, capuchonachtige bloemen. De A. hemsleyanum is een zelden gezien familielid uit China, die een klauterende en slingerende groeiwijze heeft. De bloemen zijn vrijwel hetzelfde als bij de gewone soort en hangen in langgesteelde trosjes als druiven tussen het donkergroene, decoratief ingesneden blad. Doet het goed in niet al te donkere schaduw. Laat in de winter zijn blad vallen, maar kan 15 graden vorst doorstaan met zijn ondergrondse knollen. Alle klimmende monnikskapsoorten vallen soms ten prooi aan de 'verwelkingziekte' (ook berucht bij enkele Clematissoorten). Hierbij sterft de plant plotseling af. Verzamel dus altijd het gevormde zaad en neem eventueel elk jaar stekken. (Ons moederexemplaar gaat overigens al jaren mee).
Mondjesmaat verkrijgbaar. Neem eerst contact op!

Agapanthus 'Peter Pan'

vast, bijna winterhard

:  blauw

:  groen

:  +/-40cm

:  opgaand

:  pot

Dit is een dwergvorm van de bekende gewone Agapanthus, die de laatste jaren zo populair is geworden. De plant vormt een stevige pol van frisgroen sappig blad waarboven langgesteelde lelieachtige bloemhoofden rijzen. Deze bezitten een lichtblauwe kleur die bij iedereen lovende woorden ontlokt. Het bescheiden formaat van deze soort maakt hem heel goed inpasbaar in een gemengde border. Daar moet je hem wel uitgraven en oppotten in het najaar, want winterhard is hij niet. Net zomin als alle andere Agapanthussoorten, zoals velen tot hun verdriet hebben moeten constateren de laatste winters.

Agastache

vast, winterhard

:  paars, blauw, roze, mauve, oranje

:  groen, grijsgroen

:  +/-40 tot 120 cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Het Agastachegeslacht dat wel zo'n 20 verschillende soorten omvat, bestaat voor het merendeel uit stevige rechtop groeiende planten, die de hele zomer getooid zijn met opgaande sigaarvormige bloeiaren. Die aren, meestal in een roze, paarse of mauve kleur, vormen echter niet de enige aantrekkingskracht van deze planten. Vooral snoeplustigen kunnen hun hart ophalen aan de geur van het gekneusde blad. Deze varieert van kauwgom tot drop en anijs. Door hun stevige bouw kunnen ze goed tegen een stootje en zijn het eigenlijk de makkelijkste tuinplanten die er bestaan, zolang ze maar in een wat vochtige, goed doorlatende grond staan. In de border zijn ze door hun verticale groei en bloeiwijzen zeer welkom om structuur en hoogte te brengen, maar in een grote pot op het terras doen ze het ook uitstekend. Het zijn allen vaste planten, maar de meeste verdragen slechts lichte vorst. Een lang leven is ze dan ook niet beschoren, maar daar staat hun onuitputtelijke bloeikracht tegenover en in de winter zorgen de decoratieve uitgebloeide aren voor een voortzetting van het zomergenot. Mochten ze toch door de kracht (en natheid) van de winter worden geveld, dan kan het rijkelijk gevormde zaad het volgende jaar bij de meeste soorten gemakkelijk voor nakomelingen zorgen.

Agastache 'Blackadder'

vast, winterhard

:  paarsblauw

:  groen

:  +/-75cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Een Agastache die zijn familieleden in kracht en schoonheid ver achter zich laat. Het is een kruising tussen A. rugosa en de gewone dropplant A. foeniculum (uit de keuken van Coen Jansen) die heeft geresulteerd in een hoog opgaande plant met stevige, lange bloemtoortsen in een sprekende violetblauwe kleur. Vlinders zijn er dol op. Deze soort is wat winterharder, d.w.z. vochtbestendiger dan veel andere Agastachesoorten. Plus: sprekende kleur, langebloeitijd, vlinder-en bijentrekker. Min: vochtgevoelig in winter, blijft niet altijd over.

Agastache 'Tangerine Dreams'

vast, winterhard

:  zacht oranje

:  grijsgroen

:  +/-60cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Een recente aanwinst, afkomstig uit de "Cotswolds Garden Flowers"-kwekerij van Bob Brown. Deze soort heeft wel wat weg van de A. aurantiaca, die we ook kweken, maar groeit wat hoger en steviger op. Tussen het smalle, aromatische groengrijze blad verschijnen de hele zomer de gracieuze bloemtoortsen in zacht oranje pasteltinten. Zoals alle niet-paars bloeiende Agastaches heeft deze soort het 's winters moeilijk in de volle grond vanwege het vocht. In een pot, die je droog kan wegzetten, lukt overwinteren veel makkelijker

Agastache aurantiaca 'Apricot Sprite'

vast, winterhard

:  abrikoos

:  grijsgroen

:  +/-45cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een lage, bossige Agastache met grijzig aromatisch gebladerte dat een perfecte achtergrond vormt voor de abrikooskleurige bloemtoortsjes. Qua groeiwijze en bloeikracht blijkt de plant zich uitstekend te gedragen, zonder dat er veel aan gedaan hoeft te worden. Om de plant de winter door te loodsen is een pot, die je aan de droge kant kunt houden, wellicht een betere plaats dan de zompige volle grond.

Agastache foeniculum 'Golden Jubilee'

vast, winterhard

:  lilapaars

:  goudgeel

:  +/-50cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een Agastache, in alle opzichten het zelfde als de 'gewone' dropplant, behalve de bladeren. Die zijn goudgeel, een kleur die prachtig samengaat met het lilapaars van de lange cultivar van Nederlandse bodem, 'Golden Jubillee' gedoopt ter ere van koningin Elizabeth's 50-jarige regeringsjubileum. Zoals alle Agastaches is het een stevige, bossige plant, waarmee eigenlijk niets mis mee kan gaan.

Agastache foeniculum 'Liquorice Blue'

vast, winterhard

:  paarsblauw

:  groen

:  +/-75cm

:  opgaand

:  pot, tuin

De bekendste Agastache, afkomstig uit Noord Amerika, die het moet doen met een prozaïsche Nederlandse naam van dropplant. Die naam draagt hij niet voor niets: bij de Indianen werden de naar drop- (of venkel-)ruikende bladeren al als hoestmiddeltje gebruikt en je kan er smakelijke kruidenthee van brouwen. Het zaad kan als vervanger van anijszaad dienen. Door de opgaande groeiwijze en met de 10 cm lange bloeiaren met violet aangelopen blauwe bloempjes is het een ideale mengplant, die in combinatie met vaste planten of eenjarigen zorgt voor een verticaal accent, niet alleen in een border, maar ook in een grote pot of kuip. Het is een vaste plant die onafgebroken bloeit vanaf midzomer!

Agastache mexicana ‘Sangria’

vast, winterhard

:  rozerood

:  groen

:  +/-80 cm

:  opgaand

:  pot, border

Een zeer aromatische Agastachesoort uit Mexico met blad dat naar citroen geurt. Het vormt een stevige nette pol waaruit de hele zomer langgesteelde bloemstengels oprijzen die dichtbezet zijn met kransen van heldere, roodpurperen bloemen. Deze oefenen een grote aantrekkingskracht uit op allerlei gevleugelde gedierte, d.z.w. in Mexico de kolibries en bij ons de bijen en vlinders. De bloemen zijn niet alleen voor de vaas geschikt, maar ook voor de keuken: ze zijn eetbaar en prachtig als decoratie bij allerlei zomerse gerechten.

Agastache neomexicana 'Lavender Haze'

vast, winterhard

:  paars

:  groen

:  +/-30cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een dropplant met bescheiden afmetingen. De bloemetjes staan in kransen aan de bloemtoortsen en dat maakt de plant wat losser en sierlijker dan de 'gewone' Agastache. Ideaal voor potten of als 'heggetje'.

Agastache pallidiflora ssp. neomexicana ‘Rose Mint'

vast, winterhard

:  roze

:  groen

:  +/-75 cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Een nieuwe Agastachevariëteit met krachtige, goed gevulde toortsen van rozepaarse bloemetjes die als een magneet op vlinders en bijen werken. De bloemen verschijnen onafgebroken tot aan de herfst en -zoals het dropplanten betaamt- het blad ruikt heerlijk naar pepermuntachtige drop. Door zijn fiere groeiwijze en sprekende bloemkleur is dit een ideale borderplant, maar kan ook goed terecht in een grote pot.

Agastache rupestris

vast, winterhard

:  paars (zalm)

:  groen

:  +/-40cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een nogal onbekende Agastache: prachtig, sterk aromatisch, zilvergroen gebladerte waaruit de hele zomer ranke bloemtoortsjes verschijnen die bezet zijn met paarsige tot zalmkleurige bloemetjes.

Ageratum houstonianum 'Blue Mink'

eenjarig

:  lichtblauw

:  groen

:  +/-35cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Geen propperig blauw dwergje (zoals de 'gewone' Ageratum van de perkjes), maar ook geen statige reus. Iets er tussen in dus, met voldoende sierlijkheid om het mooi samen te laten gaan met andere zomerbloeiers. In de laatste stralen van de avondzon krijgt het blauw een toverachtige kleur, heel mooi om met wit te combineren. En.., de 'Blue Mink' bezit die prettige eigenschap, eigen aan alle Ageratums: tot diep in de herfst gaat de bloei door, zelfs zonder dat u de uitgebloeide bloemen verwijdert.

Ageratum houstonianum 'Red Sea'

eenjarig

:  rood

:  groen

:  +/-30cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Geen compacte Ageratum, maar een opgaande, losse plant met bloemen in een unieke bourgognerode kleur, die verbloeit naar mauve. Dat belooft wat voor degenen die daarmee aan het combineren willen slaan. Pak het plantje en houdt het al lopend naast andere bloeiende planten. In een oogopslag kom je zo de ideale, onverwachte combinaties. In onze kwekerij mag u dat rustig doen. Zo komt u misschien uit bij het blad van de rode boerenkool (Brassica 'Red Bor) of de donkerrode Amaranthus (kattenstaart) of misschien bij het donkerpaars van Heliotroop, maar dan wel wat grijs blad erbij (Tanacetum ptarmiciflorum of Calocephalus) om het niet te somber te laten worden.

Ajuga 'Black Scallup'

vast, winterhard

:  blauw

:  donker paarsgroen

:  +/-15cm

:  kruipend

:  pot, tuin

Het Zenegroen kent iedereen wel: dat dankbare donkerbladige bodembedekkertje voor beschaduwde plaatsen dat in het voorjaar zijn prachtige blauwe bloemtoortsjes ontsteekt. Bij de 'Black Scallop' is het glimmende blad wel zeer donker gekleurd en lijkt onder bepaalde lichtval wel zwart. Daarmee valt het plantje natuurlijk goed bij de zwartkijkers, net als andere donkerbladigen, zoals Ophiopogon planiscapus, Alternanthera dentata, Capsicum 'Black Pearl', Coleus scutellarioides, Colocasia esculenta, Ipomoea batata 'Black Tone', Phormium 'Back to Black' . Sommigen doen deze planten af als 'modieus', maar dan weten zij niet dat er prachtige combinaties mee zijn te maken, zowel in de tuin als pot, bijv. Met geelgroenbladigen of rozebloemigen. De Ajuga heeft de prettige bijkomstigheid bevallig over een potrand te gaan uithangen en bovendien nog wintergroen (pardon: winterzwart) te zijn.

Ajuga reptans 'Catlin's Giant'

vast, winterhard

:  blauw

:  donker olijfgroen

:  +/-15cm

:  kruipend

:  pot, tuin

Bij de 'Catlin Giant' -de naam zegt het al- zijn de bladen zijn veel groter dan we gewend zijn van dit bodembedekkertje en ook de helder blauwe bloemtoortsen bezitten een fors formaat. Daarmee weet de plant veel meer aandacht te trekken, vooral ook omdat de bloemen zo fraai afsteken tegen het glanzende blad met zijn purperen en olijfgroene tinten. Aardig is het om deze soort in een hangmand te laten groeien. Let er dan wel op dat de mand nooit uitdroogt, anders wordt het een zieltogend geval.

Albizzia julibrissin

vast, vrijwel winterhard

:  wit-roze

:  groen

:  +/-200cm

:  opgaand

:  pot

Een schitterend sierboompje dat je onmiddellijk in mediterrane sferen brengt. Het groeit vanzelf tot een natuurlijke parasol, waarbij het acacia-achtige bladerdak voor een verfrissende schaduw kan zorgen bij het terras. In de zomer hult het dak zich in een overvloed van exotische, pluizige lilaroze bloemen met waaierende meeldraden, die een heerlijke geur verspreiden. Het boompje wordt maar 2 m hoog en kan op een beschutte plaats in de volle grond worden geplant als het maar niet meer dan 15 graden vriest. Als potplant is hij natuurlijk makkelijker inzetbaar als parasol.

Allium schoenoprasum

vast, winterhard

:  lilaroze

:  groen

:  +/-25cm

:  opgaand

:  hangmand, pot, volle grond

Dit is de 'gewone' bieslook, dat -vers geknipt- salades, soepen en sauzen zo lekker op smaak brengt. Maar ook een mooi, overblijvend, sierplantje dat langdurig bloeit met kleine lilaroze ronde bloemhoofdjes. Door het grasachtige blad kan het mooi contrasteren met andere planten in een grote pot of kruidenmand.

Allium tuberosum

vast, winterhard

:  lila

:  groen

:  +/-45cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Een wat meer uit de kluiten gewassen familielid van de bieslook, met grover en breder blad. Tijdens de bloei zou dit winterharde kruid zou niet misstaan in de siertuin met zijn witte uiige bloemschermpjes, maar het gaat natuurlijk om het blad. Dat ruikt mild naar knoflook en smaakt er ook naar: goed te gebruiken dus in de keuken met als bijkomstig voordeel dat het de eetlust opwekt en de spijsvertering bevordert. Het kruid is goed winterhard, maar sterft bovengronds af in de winter. De ondergrondse knolletjes lopen in het voorjaar weer uit.

Alonsoa

eenjarig (eigenlijk vast, vorstgevoelig)

:  oranje, oranjerood, roze

:  groen

:  +/-40 tot 75cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Uit de berggebieden van Centraal- en Zuid Amerika komen de Alonsoa's, een groep van eenjarigen die je eigenlijk maar zelden ziet. Vreemd, als je bedenkt dat Alonsoa's al in de vorige eeuw veel werden gebruikt in de Victoriaanse Engelse tuinen. Het zijn stevig gevormde, bossige planten met talrijke bloeistengels waaraan kleine bloempjes verschijnen, meestal in een aantrekkelijke oranjerode kleur. De onderste knoppen aan die stengels gaan het eerste open en met het verder in bloei komen worden de bloeistengels steeds langer. Als de bovenste in bloei komen, vormen de onderste al zaad. Dat is het moment om zo'n stengel af te knippen. Er zullen zich nieuwe bloeischeuten ontwikkelen en zo kunt u de plant tot diep in de herfst onafgebroken laten bloeien. Eigenlijk zijn Alonsoa's helemal geen eenjarigen, maar vaste planten. Je zou ze kunnen overhouden door ze in het najaar wat terug te knippen en vorstvrij te overwinteren. In het voorjaar vormen zich weer nieuwe scheuten op het oude hout. Toch krijg je betere planten door elk jaar weer opnieuw te beginnen met een jong exemplaar.

Alonsoa meridionalis 'Rebel'

eenjarig (eigenlijk vast, vorstgevoelig)

:  oranjerood

:  groen

:  +/-45cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Deze Alonsoa is getooid met bloemtoortsjes van talloze gloeiend rode bloemetjes die overvloedig en onafgebroken blijven verschijnen tot de eerste vorst. Ze zorgen voor een opwekkend gezicht en ze zijn net klein genoeg om niet de hele tuin in brand te zetten. Ze laten zich daarom ook zeer goed mengen met andere opgaande planten. De bloemen bij de A. 'Rebel' zijn wat groter dan bij de gewone soort.

Alonsoa meridionalis 'Rebel' gaat prachtig samen met Cerinthe major 'Purpurascens'

Alonsoa meridionalis 'Salmon Beauty'

eenjarig (eigenlijk: vast, vorstgevoelig)

:  lichtroze

:  groen

:  +/-40cm

:  vullend/opgaand

:  pot, volle grond

Deze soort heeft aantrekkelijke, zacht zalmroze bloemblaadjes, waartegen zich heldergele meeldraden aftekenen, waardoor ze wel wat van een Diascia weg hebben. Echt iets voor de combineerliefhebber. De bloei komt in juli goed op gang en de plant groeit in de loop van de zomer steeds verder uit. Als u hem af en toe rondom wat terugknipt, heeft u tot diep in de herfst een bolvormig struikje dat nog steeds rijk zal bloeien. In een koude kas is de bloei hartje winter zelfs niet te stoppen!

Alonsoa warscewiczii

eenjarig (eigenlijk: vast, vorstgevoelig)

:  oranjerood

:  groen

:  +/-40cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een stevige, bossige plant die de hele zomer bedekt raakt met vrolijke fel oranjerode bloemetjes. Doet het goed in een pot, maar ook in de border, samen met bijv. Cerinthe.

Aloysia gratissima

vast, vorstgevoelig

:  wit

:  groen

:  +/-100cm

:  opgaand

:  pot, tuin

Een onbekend familielid van de veel bekendere A. triphylla, de "citroenverbena'. In Amerika, waar de plant in het Wilde Westen groeit, staat hij bekend als 'Whitebrush". Dat slaat op de witte bloemtoortsen waarmee de struik de hele zomer is getooid en die sterk naar vanille ruiken. Ongesnoeid rijst de struik enkelstammig op met zeer regelmatig geplaatste rechte zijtakken, zeg maar een kerstboomachtige bouw. In de bladerloze winterperiode lijkt het wel een kapstok. Als je dat niet mooi vindt kan een snoeibeurt hem tot een meer bossige vorm dwingen. Enige vorst wordt wel verdragen, maar een pot is misschien de beste bestemming. Deze kan dan naar wens op het terras (waar de heerlijke geur opgesnoven kan worden) of in de border worden geplaatst (waar hij zich met kleurige borderplanten kan mengen).

Aloysia triphylla

vast, vorstgevoelig

:  wit

:  groen

:  +/-100cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Niet moeders mooiste, maar wel de geurigste. De citroen'verbena' (deftige dames kennen de plant onder de Franse naam 'Verveine') is een struikachtige, snel groeiende plant met lichtgroen, rimpelig blad dat neusverdovend naar citroen geurt. En dan niet naar zo'n mondvervormende zure, maar een milde limoenachtige die aan snoepjes doet denken. Succes verzekerd bij kinderen dus. Het aardige is dat de geur vanzelf vrijkomt, zonder het blad te hoeven kneuzen. De culinaire toepassingen zijn talrijk: limonade, thee, salade, taart, cake. Daartoe moet het blad dus worden geknipt en dat is precies wat de struik nodig heeft, anders wordt het zo'n lamlendig, stakerig gedrocht. Het best te telen in een pot, die 's winters vorstvrij gezet kan worden. Het blad zal dan afvallen.

Alternanthera dentata 'Royal Tapestry'

eenjarig

:  -

:  donker rood

:  +/-35cm

:  kruipend, hangend

:  hanging basket, pot

Een nieuwe bladplant met speelse blaadjes in een zeer welkome donkere kleur. Deze varieert van koperrood tot bourgogne paars, al naar gelang de standplaats. In de volle zon wordt het blad het donkerst en kan dan een prachtige achtergrond vormen voor allerlei zomerbloeiers. De plant heeft een kruipende groeiwijze en kan als bodembedekker worden gebruikt. Kruipende planten worden automatisch hangende planten als je ze in een hangmand plant en daarmee vormt deze soort helemaal een aanwinst, want donkerbladige hangplanten zijn er nauwelijks.

Alyogyne hakelifolia 'Melissa Anne'

vast, vorstgevoelig

:  roze

:  groen

:  +/-40 cm

:  vullend

:  pot

Een exotische plant uit het zuiden van Australië, die vroeger tot het Hibiscusgeslacht werd gerekend. De bloemen zien er dan ook erg Hibiscusachtig uit: tot wel 5 cm grote zijdeglanzende trechterbloemen die zich niet helemaal ontvouwen en die bij 'Melissa Ann' een uitgesproken roze kleur bezitten. Elke bloem blijft maar twee dagen goed, maar nieuwe bloemen blijven in grote getale verschijnen. Ze zitten verspreid over een halfhoge struikachtige plant met zeer fijn ingesneden, naaldachtig loof. Deze halfwoestijnplant kan het beste in een pot groeien, die zomers op een warm terras staat. In de volle grond zal hij in een natte zomer waarschijnlijk bezwijken. Dat gebeurt natuurlijk sowieso in de winter, tenzij u hem vorstvrij overwintert. In de natuur kan deze Alyogyne een hoogte van 200cm bereiken, maar in een pot blijft de groei beperkt tot een handzame 40cm.

Alyogyne huegelii 'Santa Cruz'

vast, vorstgevoelig

:  paars (mauve)

:  groen

:  +/-100cm

:  opgaand

:  pot

Zijdeglanzende hibiscusachtige bloemen tot wel 10 cm in doorsnede die zich elke dag langzaam ontvouwen. En dat in een kleur, die moeilijk valt te beschrijven, iets als: 'roze-paars lavendel met een beetje blauw'. Op goede dagen kunnen er wel 20 tegelijk open gaan aan een volwassen plant. De Alyogyne heeft de neiging wat kaal te worden onderaan, maar vormt als u hem terugsnoeit snel verse scheuten op het oude hout. Met enige zorg kunt u het zo tot een bossig struikje vormen. Het harige, diepgelobde blad blijft dan ook aantrekkelijk om te zien. Niet moeilijk om te overwinteren.

Amaranthus

eenjarig

:  variabel

:  variabel

:  +/-

:  opgaand

:  pot, tuin

Veel planten van het Amaranthus geslacht worden wijd en zijd gebruikt als sierlijke kleurbrengers in de tuin, hoewel je ze in Nederland toch eigenlijk maar weinig ziet. Sommigen danken hun aantrekkingskracht aan de vaak bloedrode langwerpige bloeiwijzen en worden ook wel kattestaartamaranthen of kortweg kattenstaarten genoemd (hoewel die naam ook aan de leden van de Lythrumfamilie wordt gegeven). Anderen zijn staartloos maar bezitten fel gekleurd blad, waardoor ze iets weg hebben van de winterse kerstster. In de tropen komen talloze onkruidachtige Amaranthen voor, die hogelijk worden gewaardeerd om hun eetbare blad of om hun overvloedige zaadproductie. De kleine glimmende zaadjes worden in Peru en Mexico gepoft en gemengd met siroop en vormen zo een veel gegeten snack (alegrias in Mexico; turrones in Peru). Maar daar houdt het niet mee op: uit gefermenteerde zaadjes wordt bier gebrouwen, het zaad wordt vermalen tot meel, de bloemen worden gekookt tot rode kleurstof, maar dienen ook als middel tegen koorts en kiespijn, de gedroogde stengels leveren brandstof. Zeer veelzijdige planten dus, maar in onze streken is het gebruik wat beperkter: als snijbloem in de vaas (kan 2 weken goed blijven) en als sierplant. Met hun decoratieve bloeiwijzen in een unieke kleur en met het eigenzinnig gekleurde blad zijn heel bijzondere combinaties te maken. Wij hebben eens een bordertje gemaakt van verschillende Amaranthussoorten, die wonderwel pasten bij donkerrode Coleus en roodbladige Ricinus, gelardeerd met de geelbloeiende Bidens heterophylla. Van juli tot de eerste vorst was dit een fantastisch gezicht, waarvoor we al die tijd geen hand hoefden uit te steken. Zolang ze maar een beetje beschut en warm staan hebben ze geen enkele menselijke bemoeienis meer van node. De meeste kattenstaarten verloochenen hun tropische afkomst niet: ze komen pas goed op gang als de kou echt uit de lucht is. Dat betekent dat de hieronder beschreven soorten pas in de loop van juni groot genoeg zijn om te verkopen.

Amaranthus paniculatus 'Oeschberg'

eenjarig

:  donker rood

:  donker rood

:  +/-80cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een kattenstaart die zijn staart niet laat hangen, maar juist omhoogsteekt in donkerrode pluimen. Ook het blad is zeer donker rood van kleur. De plant combineert prachtig in een rood-grijze eenjarigenborder, maar doet het ook heel goed in een pot (waarin hij dan kleiner blijft) met andere eenjarigen.

Amaranthus tricolor 'Splendens'

eenjarig

:  -

:  rood, geel en groen getekend

:  +/-50cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Bloedrode spatten en vegen besmeuren de crèmegele en groene bladeren aan de top van de stengels van deze Amaranthus. De beloofde kleuren komen in de loop van de zomer pas goed tot ontwikkeling op een warme, niet vochtige plaats. Een zeer decoratieve plant dus, die stevig opgroeit tot een hoogte van zo'n 50 cm.

Amicia zygomeris

vast, vorstgevoelig

:  geel

:  groen (paars)

:  +/-200cm

:  opgaand

:  pot

Zeldzaam struikje met grote frisgroene gladde bladeren waaruit een hapje genomen lijkt. Deze komen tussen twee paars aangelopen schutbladen aan de stengel te voorschijn. Die schutbladeren herbergen gedurende de zomer ook de knoppen van de bloemen. Dit zijn geelgekleurde vlinderbloemen die zich pas laat in de herfst naar buiten wagen. Gelukkig zit de sierwaarde niet alleen in de bloemen, maar ook in de bouw van de plant en de eigenaardige schutbladeren, die wel wat weg hebben van grote mottenvleugels. In ons klimaat moet hij zijn leven in een pot slijten, die 's winters vorstvrij gezet moet worden. U kunt hem ook in de volle grond laten groeien als u in september wat stekken neemt en die vorstvrij overwintert

Ammi visnaga

eenjarig

:  wit, groenig

:  groen

:  +/-70cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Een verfijnde plant die zich prachtig door de border kan weven. Vanuit het diep ingesneden en geveerde gebladerte rijzen grote witte, parapluvormige schermen op. Bij nadere beschouwing blijken die uit een fijn kantwerk van minieme bloemetjes te zijn opgebouwd.

Anagallis monelli 'Skylover'

eenjarig (eigenlijk: vast, vorstgevoelig)

:  blauw

:  groen

:  +/-30cm

:  vullend

:  pot, volle grond

De Engelsen noemen dit plantje 'the poor man's weatherglass': bij dreigende regen sluiten de bloemetjes zich. Maar schijnt de zon, dan breekt er een hemelsblauw bloemenfeest los, dat aan kan houden tot in oktober, of zelfs tot de eerste vorst zoals we zelf geconstateerd hebben. Ze komen goed uit in een grote pot waar ze wat over de rand kunnen uithangen, maar u kunt ze ook in de border plaatsen. Liefhebbers kunnen de plant op een vorstvrije, lichte plaats met weinig water laten overwinteren om zo het volgende jaar, na een forse terugknipbeurt, van een dubbele bloemenpracht te genieten. In een pot heeft de plant 's zomers een ruime hand van water nodig.
Sommigen zullen zich de prachtige Nederlandse benaming herinneren van het Nationaal Dictee van een aantal jaren geleden. Het betekent letterlijk: heilzaam tegen gekheid, maar dat slaat eigenlijk op het roodbloeiende plantje A. arvensis dat we in het wild in de duinen kunnen tegenkomen.

Angelica 'Ebony'

vast (tweejarig) winterhard

:  roze

:  donker paars

:  +/-60 cm

:  opgaand

:  pot, border

De Engelwortel is een fluitekruidachtige plant met een hoog opgaande, bijna architecturale groei en zeer grote bloemschermen. Het is eigenlijk een tweejarige plant die zich door uitzaai stand houdt. De 'Ebony' is een schitterende soort met glanzend donkerpurper, fijn ingesneden blad dat soms wel zwart lijkt. Donkere bloemknoppen ontvouwen zich tot ronde, verfijnde bloemschermen in een roze kleur die volmaakt aansluit bij het bladerloof.

Angelica hispanica

vast, winterhard

:  groenwit

:  glanzend groen

:  +/-45cm

:  opgaand

:  tuin

Een zeldzame Engelwortel met bescheiden afmetingen en grote groenwitte bloemschermen. Maar als u deze plant ziet let u daar niet op: het gaat om het uiterst merkwaardige blad dat zo onwerkelijk glimt dat je het aan wilt raken om te kijken of het wel echt is en niet met een lakspuitbus is behandeld. Deze dwergvorm hoort misschien thuis in de categorie: "curious rather than beautiful" en valt misschien niet direct zo in te passen in een border. Maar als u een blikvanger zoekt is dit uw plant. Het aardige is dat hij ook in de winter zijn glans behoudt. Voor de botanisch geïnteresseerden: sommigen beschouwen deze plant als een dwergvorm van A. pachycarpa, maar mensen die het kunnen weten onderscheiden hem als een aparte soort.

Angelonia angustifolia

eenjarig

:  paarsblauw

:  groen

:  +/-30cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

Van oorsprong een Zuid Amerikaans halfstruikje, maar in ons klimaat als eenjarige gebruikt. Aan stevige opgaande stengels verschijnen onafgebroken van begin zomer tot in de herfst talloze paarsblauwe bloemen, die iets weg hebben van grote lobelia's. Dat gebeurt zonder dat u de uitgebloeide bloemen hoeft te verwijderen: de plant is nl. 'zelfschonend'.

Anigozanthus flavidus

vast, vorstgevoelig

:  groengeel

:  groen

:  +/-100cm

:  opgaand

:  pot

Een exotische, groenblijvende plant uit het zuidwesten van Australië. Tijdens de bloei rijst een lange, maar stevige, bochtige stengel uit het stevige, vlezige gebladerte die aan het eind bezet is met een tuil van zeer merkwaardige, ruigbehaarde bloemen, die je het best kan omschrijven als 'Kangoeroepootjes'. Deze hebben bij deze soort een gedempte cremegele tot groenige of rodige tint. Het geheel is zo decoratief dat de bloemist er graag gebruik van maakt in exclusieve (en dure!) boeketten. Het is een makkelijke plant die thuis hoort in een grote pot met kiezelige grond en dan nauwelijks onderhoud vraagt. De bloemstengels blijven tot aan de vorst het aanzien waard, maar dan moet de plant naar binnen, want kangoeroepootjes kunnen niet tegen de kou.

Anisadontea 'Tara's Pink'

vast, vorstgevoelig

:  roze

:  groen

:  +/-50cm

:  opgaand

:  pot, volle grond

De Anisadontea emigreerde zo'n jaar of 20 geleden als kuipplant uit Zuid Afrika naar Nederland. Een heel mooi struikje, dat bij deze 'Tara's Pink bloeit met malva-achtige roze bloemen. De bloei is letterlijk niet te stoppen en gaat gewoon in de winter door als u de plant naar binnen haalt (hoewel enige vorst af en toe wel wordt verdragen).